محمد رضا واليزاده معجزى

446

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

حكومت امير مفخم بختيارى در لرستان بعد از حكمرانى امير مفخم همدانى و پسرش احتشام الدوله لطف على خان امير مفخم بختيارى از طرف دولت به‌سمت حكمران لرستان و بروجرد تعيين و در بهار سال 1329 مقارن با قيام محمد على ميرزا و سالار الدوله به لرستان حركت كرد . هنگام عزيمت به لرستان دو فوج سرباز دولتى و قواى مكفى از افراد ايل بختيارى در معيت امير مفخم بود و با اين نيرو وارد بروجرد شد . رؤسا و خوانين سگوند ، دالوند ، كايدرحمت ، يار احمد و عده كثيرى از ياراحمدىها تا بروجرد به استقبال امير شتافتند و آمادگى خود را براى هرگونه خدمت اعلام نمودند . از خوانين بيرانوند هم‌تيره على محمد خانى به رياست مرحوم ولى اللّه خان « معروف به ولگه » با افراد طايفه خود و به اتفاق خوانين تيره حيدر خانى بيرانوند به رياست خوانين بزرگ آن تيره و منصور خان و قلى خان در بروجرد خدمت امير مفخم رسيده و آمادگى خودشان را براى اجراى خدمات و انجام مرجوعات و دستورات خان حاكم و هرگونه فداكارى و جان‌بازى در راه پيشرفت مقاصد و مضرات دولت و امنيت لرستان اعلام داشتند . امير مفخم از بروجرد به اتفاق دو فوج سرباز و چريك باجولوند و قسمتى از بيرانوند و به قصد شهر خرم‌آباد حركت كرد لكن خوانين تيره اسد خانى بيرانوند كه با خوانين حيدر خانى - عموزادگان خود كه به همراه خوانين تيره‌هاى « على محمد خانى » با حكومت امير مفخم عهد مودت بسته بودند ، عداوت داشتند از باب مخالفت وارد شدند و چون مقر آنها سيلاخور سفلى بود و اردوى امير مفخم به حكم اجبار بايستى از وسط سيلاخور سفلى عبور كرده و به شهر خرم‌آباد وارد شود ، لذا تيره اسد خانى به رياست على مردان خان و فاضل خان و غلامعلى خان و شيخ على خان و غيره راه را بر اردو سد كردند و از رفتن آنها به شهر خرم‌آباد ممانعت نمودند . « 1 » جنگ اردوى امير مفخّم بختيارى حاكم لرستان با ايل بيرانوند و تسخير شهر خرم آباد على مردان خان و شيخ على خان و ساير خوانين بيرانوند با كمك افراد ايل كه از دروازه شهر بروجرد تا مرز بيرانوند و باجولوند را - معبر اردوى دولتى و مشتمل بر اراضى سيلاخور سفلى و هرو - تحت تسلط و اختيار خود داشتند ، راه را بر اردو سد كرده و مانع عبور آنها به سوى خرم‌آباد

--> ( 1 ) . در تلگرافى كه سالار الدوله به مجلس شوراى ملى مخابره كرده ، اشاره به اين موضوع نموده است .